Ocena wpływu gospodarki leśnej na stanowiska Lobaria pulmonaria

Ocena wpływu gospodarki leśnej na stanowiska porostu Lobaria pulmonaria. Fot. Adrian Grzegorz

Fundacja Las Naturalny przystąpiła do realizacji projektu kontroli społecznej pn. Monitoring zarządzania obszarem Puszczy Boreckiej. Projekt w swoich założeniach przewiduje prześledzenie oraz upublicznienie dobrych oraz złych praktyk w gospodarowania lasami Puszczy Boreckiej w kontekście ochrony stanowisk cennych gatunków oraz siedlisk. Przewidziano również kontrolę funkcjonowania Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Olsztynie w celu sprawdzenia czy występują nieprawidłowości w wydawaniu decyzji dotyczących ochrony przyrody w Puszczy Boreckiej.

Fundacja Las Naturalny biorąc pod uwagę utrwalony w opinii publicznej negatywny wydźwięk działań prowadzonych przez organizacje ekologiczne, określanych mianem ekointerwencji, przewidziała większe zaangażowanie samych jednostek monitorowanych jakimi są Nadleśnictwo Borki, Nadleśnictwo Czerwony Dwór oraz Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie. Uwzględniono bowiem potrzebę rozwiązywania problemów nie tylko poprzez unaocznianie nieprawidłowości przy użyciu instrumentów prawnych dostępnych w nowoczesnym społeczeństwie obywatelskim ale także poprzez nakierowywanie jednostek monitorowanych ku naprawie błędów i wskazywaniu kierunku jakim należy postępować by osiągnąć zmianę na lepsze.

W tym celu przewidziano spotkania konsultacyjno- informacyjne w trakcie których przy udziale przedstawicieli Lasów Państwowych, uznanych przedstawicieli nauk przyrodniczych i leśnictwa oraz Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Olsztynie zostaną zaprezentowane wyniki kontroli, przekazane propozycje zmian systemowych w funkcjonowaniu monitorowanych podmiotów i przekazane pakiety wskazówek do ewentualnego wdrożenia. W trakcie trwania projektu będą dokumentowane i upubliczniane reakcje jednostek monitorowanych na działania przewidziane w projekcie, począwszy już od momentu udostępniania informacji publicznej a zakończywszy na ewaluacji.

Projekt pn. Monitoring zarządzania obszarem Puszczy Boreckiej w swoich założeniach przewiduje wykonywanie oględzin terenowych siedlisk i stanowisk gatunków narażonych na pogorszenie dobrostanu w wyniku źle prowadzonych prac gospodarczych oraz zaniedbań wynikających z opieszałości w zatwierdzaniu planów jak i decyzji administracyjnych dotyczących ochrony przyrody. Do gatunków ujętych w projekcie należą ptaki drapieżne wymagające wyznaczania stref ochronnych- orlik krzykliwy i rybołów. Granice stref ochronnych tych gatunków jak też gatunku bociana czarnego często nie pokrywają się z rzeczywistymi potrzebami ptaków. Zdarzają się przypadki wykonywania wycinki drzew w bliskim sąsiedztwie gniazdujących ptaków co może skutkować utratą lęgu. Ponadto przewidziano obserwację wpływu gospodarki leśnej na wymierające gatunki dzięcioła trójpalczastego i białogrzbietego których populacja została oszacowana odpowiednio na 18 i 5 osobników na obszarze całej Puszczy Boreckiej. Obydwa gatunki wyspecjalizowały się w żerowaniu oraz wyznaczaniu swoich rewirów na siedliskach z dużą ilością zamierających bądź martwych drzew których obecność w lesie koliduje z potrzebami współczesnej gospodarki leśnej. Założenia zasad hodowli lasu często nie przystają do potrzeb ochrony gatunkowej i wymagają ograniczeń bądź opracowania rozwiązań kompromisowych.

Wśród siedlisk objętych monitoringiem pod kątem wpływu prac leśnych na ich stan ochrony ujęto między innymi siedliska priorytetowe Natura 2000- borealne świerczyny bagienne- siedliska spotykane w Polsce w wąskim pasie Warmii i Mazur oraz Podlasia. Są to siedliska w których według wskazań państwowych organów ochrony przyrody, nie należy wykonywać prac gospodarczych bądź ograniczać je do potrzeb ochrony samego siedliska.

Bardzo istotnym działaniem jakie zawarto w projekcie jest monitoring stanowisk rzadkiego porostu- granicznika płucnika. Porost ten będąc gatunkiem wskaźnikowym dla puszczańskich lasów, które zachowały naturalną strukturę ekosystemów oraz będąc gatunkiem parasolowym dla innych chronionych gatunków i siedlisk znalazł w Puszczy Boreckiej dogodne warunki do życia. Każde stwierdzone stanowisko granicznika płucnika wymaga wyznaczenia 50 metrowej strefy ochronnej w której nie można wykonywać prac leśnych. Niestety strefy ochronne, pomimo zgłoszenia do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska potrzeby ich zatwierdzenia wciąż nie są ustanowione. Wejście w życie decyzji o ustanowieniu stref ochronnych granicznika płucnika wiąże się z wyłączeniem z użytkowania cennych fragmentów Puszczy Boreckiej. Cennych również z gospodarczego punku widzenia.

Projekt pn. Monitoring zarządzania obszarem Puszczy Boreckiej rozpoczęty dnia 2 marca 2015r. realizowany w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowany z Funduszy EOG zostanie oficjalnie ukończony 31 grudnia 2015. Jego kontynuacja przewidziana na lata 2016-2017 będzie realizowana ze środków dostępnych w zasobach organizacji Fundacja Las Naturalny oraz zewnętrznych źródeł finansowania.

banerProjekt realizowany w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG